Một trong những thách thức lớn nhất đối với nhà đầu tư chính là quyết định thời điểm nên bán chốt lời, cắt lỗ hay tiếp tục nắm giữ cổ phiếu. Để đưa ra lựa chọn hợp lý, nhà đầu tư có thể căn cứ vào nhiều khía cạnh khác nhau như: phân tích kỹ thuật, phân tích cơ bản, diễn biến tâm lý thị trường và mục tiêu tài chính cá nhân.
04 yếu tố then chốt ảnh hưởng đến quyết định chốt lời hoặc cắt lỗ
Theo nhận định của các chuyên gia, có bốn yếu tố chính tác động đến thời điểm nên bán chốt lời hoặc cắt lỗ cổ phiếu.
Thứ nhất là phân tích kỹ thuật. Đây là công cụ hỗ trợ đắc lực trong việc xác định các vùng mua vào hoặc bán ra phù hợp. Các chỉ báo như RSI (Chỉ số sức mạnh tương đối), MACD (Phân kỳ hội tụ trung bình động), cũng như đường trung bình động (MA) thường được sử dụng để phát hiện xu hướng giá và điểm xoay chiều.
Ngoài ra, các ngưỡng hỗ trợ và kháng cự cũng đóng vai trò quan trọng trong việc định vị thời điểm chốt lời hoặc cắt lỗ. Ví dụ, nếu cổ phiếu tiến gần vùng kháng cự mạnh, nhà đầu tư có thể cân nhắc chốt lời. Ngược lại, nếu giá lui về vùng hỗ trợ, có thể xem xét giữ tiếp hoặc gia tăng vị thế nếu triển vọng dài hạn vẫn tích cực.
Thứ hai là phân tích cơ bản. Đây là nền tảng giúp nhà đầu tư đánh giá nội lực và tiềm năng phát triển của doanh nghiệp. Các chỉ số như P/E, EPS, ROE và hiệu quả kinh doanh quý, năm sẽ phản ánh sức khỏe tài chính và khả năng sinh lời.
Bên cạnh đó, những thông tin liên quan đến hoạt động doanh nghiệp, ngành nghề hoặc diễn biến vĩ mô cũng có thể ảnh hưởng mạnh đến giá cổ phiếu. Việc nắm bắt kịp thời các yếu tố này giúp nhà đầu tư ra quyết định rút lui hay tiếp tục với độ chính xác cao hơn.
Thứ ba là yếu tố tâm lý thị trường. Đây là biến số khó lường nhưng lại có ảnh hưởng lớn đến hành vi đầu tư. Nắm bắt tâm lý đám đông, hiểu được xu hướng hành động của các nhóm nhà đầu tư khác có thể giúp cá nhân điều chỉnh chiến lược phù hợp.
Đồng thời, việc kiểm soát cảm xúc bản thân cũng rất quan trọng. Nhà đầu tư cần rèn luyện khả năng đưa ra quyết định dựa trên lý trí thay vì bị cuốn theo biến động ngắn hạn của thị trường.
Cuối cùng là mục tiêu tài chính cá nhân. Mỗi nhà đầu tư có khẩu vị rủi ro, kỳ vọng lợi nhuận và thời gian đầu tư khác nhau. Việc xác định rõ ràng mục tiêu ngay từ đầu – như kỳ vọng lợi nhuận bao nhiêu phần trăm, thời gian nắm giữ bao lâu – sẽ giúp nhà đầu tư có chiến lược chốt lời, cắt lỗ hợp lý và phù hợp với kế hoạch tài chính của bản thân.
03 quy tắc chốt lời hiệu quả dành cho nhà đầu tư
Một trong những nguyên tắc quan trọng là xác định rõ mục tiêu lợi nhuận ngay từ khi đầu tư. Việc này giúp nhà đầu tư không bị ảnh hưởng bởi biến động ngắn hạn và có thể chốt lời đúng thời điểm. Chẳng hạn, nếu mục tiêu lợi nhuận là 20%, thì khi cổ phiếu đạt mức tăng này, nhà đầu tư nên thực hiện chốt lời thay vì tiếp tục kỳ vọng quá mức.
Quy tắc 01: Áp dụng trailing stop để bảo vệ lợi nhuận. Đây là một công cụ tự động điều chỉnh điểm dừng lỗ theo hướng có lợi khi cổ phiếu tăng giá. Nhờ đó, nhà đầu tư có thể “khoá” phần lợi nhuận đạt được trong trường hợp thị trường quay đầu giảm giá.
Quy tắc 02: Thực hiện chốt lời từng phần là phương án hiệu quả khác. Thay vì bán toàn bộ ở một mức giá, nhà đầu tư có thể chia nhỏ lượng cổ phiếu và bán theo từng mức giá mục tiêu. Cách làm này giúp phân tán rủi ro và vẫn nắm bắt cơ hội nếu giá tiếp tục tăng.
Quy tắc 03: Theo dõi các chỉ báo kỹ thuật để nhận diện tín hiệu chốt lời kịp thời. Các chỉ báo như RSI, MACD hoặc mô hình nến đảo chiều có thể cảnh báo xu hướng tăng đang yếu dần, từ đó hỗ trợ nhà đầu tư đưa ra quyết định thoát lệnh đúng lúc.
Việc nên giữ cổ phiếu, chốt lời hay cắt lỗ là những quyết định có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả đầu tư. Để đưa ra lựa chọn chính xác, nhà đầu tư cần phối hợp hài hòa giữa các yếu tố phân tích kỹ thuật, cơ bản, tâm lý thị trường và mục tiêu cá nhân. Đồng thời, áp dụng các nguyên tắc chốt lời hợp lý sẽ giúp bảo vệ thành quả đầu tư và hạn chế tối đa rủi ro trong dài hạn.